Θυμάμαι, από τα πρώτα βιβλία που είχα πιάσει στα χέρια μου, με γοήτευε το ανατολίτικο στοιχείο. Οι αναφορές σε μια «Χαμένη πατρίδα». Η αναπαράσταση, το ιδίωμα και τα ήθη που περιγραφόταν στις σελίδες που περνούσαν από τα χέρια μου. Ένα ταξίδι νοερό σε εποχές και συνήθειες που βρισκόταν τόσο μακριά από εμένα, μα τόσα πολλά στις διηγήσεις που άκουγα ως παιδί μεγαλώνοντας σε ένα χωριό με ρίζες προσφυγικές και έντονη λαογραφική δραστηριότητα. Και με γνώμονα όλα τα παραπάνω, αποφάσισα να διαβάσω το βιβλίο της Γιώτας Γουβέλη «Για ένα ταγκό στη Σμύρνη».

Η Λευκιώ, αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη Σμύρνη μετά τις διώξεις των αρχών του 1900 και καταφεύγει με την μητέρα της στο χωριό Λόγγος, του Μεσολογγίου. Εκεί, ερωτεύεται τον νεαρό Αναστάση Καλογρίβα, γιο του τσιφλικά της περιοχής και άδοξο θύμα της μητέρας του, μιας μοχθηρής επαρχιώτισσας. Δυστυχώς, ο έρωτας των δύο νέων δεν ευόδωσε και η Λευκιώ βρέθηκε σπιτωμένη στο σπίτι ενός στρατιωτικού, με την ζωή να της παίζει παιχνίδια που δεν θα σκεφτόταν ούτε ο πιο σαδιστής νους.

Το βιβλίο της Γιώτας Γουβέλη είναι αρκετά ανάλαφρο και με γλαφυρές περιγραφές. Προσπαθεί και σε αρκετά σημεία καταφέρνει να εμβαθύνει στην ψυχοσύνθεση των χαρακτήρων, στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της τοπικής κοινωνίας είτε πρόκειται για την ύπαιθρο είτε για το τοπίο της πρωτεύουσας των αρχών του 20ου αιώνα, στα συντηρητικά ήθη και τη νοοτροπία που διαμόρφωνε τον τρόπο σκέψης των ανθρώπων της εποχής αυτής.

Με στερεότυπα και επαναλαμβάνοντας εκφράσεις που αποτελούσαν τον πυρήνα κάθε συζήτησης στήνει ένα επιβλητικό σκηνικό. Με έρευνα και μελέτη, μας καθοδηγεί σε δρόμους, ιστορικά καταστήματα, δημόσια κτήρια και πλατείες. Τοποθετεί το μεγαλύτερο μέρος της ιστορικής δράσης σε χώρους κλειστούς, ωστόσο, οι εξωτερικοί χώροι περιγράφονται λεπτομερώς και με κάθε επιμέλεια.

Περιδιαβαίνοντας στις σελίδες της Γουβέλη, συναντούμε πληθώρα ιστορικών προσώπων και γεγονότων που συντάραξαν την Ελλάδα και πλέον αποτελούν πυρήνα του έθνους και της ιστορίας μας. Κι εδώ έρχεται το παράπονό μου ως αναγνώστη.

Πολύ εύστοχα τα γεγονότα που περιγράφονται, παρά την μυθοπλασία κάνουν αναφορές σε πραγματικά ιστορικά γεγονότα και στις πολιτικές εξελίξεις. Τα γεγονότα περιγράφονται, οι πόλεμοι αναφέρονται με τα κανονικά τους ονόματα, οι μάχες αναλύονται σύμφωνα με τα όσα μας έχουν δοθεί από τους ιστορικούς αναλυτές. Ωστόσο, απουσιάζει παντελώς η χρονική αναφορά και ο προσδιορισμός της. Ως αναγνώστες οφείλουμε να μετρούμε μήνες, εβδομάδες και χρόνους, από απλές αναφορές και ξαφνικά βομβαρδιζόμαστε με πληροφορίες για υπαρκτές μάχες, πολιτικές στάσεις, διαδοχές στον θρόνο κι ένα σωρό άλλα, με αποτέλεσμα να μπαίνουμε στην διαδικασία να ξαναμετρήσουμε και να ανατρέξουμε σε σχολικές γνώσεις για να πετύχουμε την σωστή χωροχρονική τοποθέτησή μας.

Ωστόσο, το «Για ένα ταγκό στη Σμύρνη» αποτέλει μια ασφαλή επιλογή για τους ανθρώπους που τους αρέσουν τα ιστορικά ρομάντζα. Η αφήγηση, τα διαλογικά κομμάτια και η αναλογική παρουσίαση των παράλληλων ιστοριών των ηρώων, συνθέτουν ένα βιβλίο που υπόσχεται χαλάρωση και χρόνο που θα απολαύσει κανείς.

Καλή ανάγνωση!